نيازهاى بشر امروز از نظر اقبال لاهورى اقبال لاهورى حرف خوبى مىزند ، مىگويد دنياى امروز احتياج به سه چيز دارد ( او در آنجا راجع به اسلام هم نمىخواهد بحث كند ) : 1 . دنياى امروز از تفسيرهاى مادى جهان به تنگ آمده است . همهء بدبختيهايش از اين است . بشر امروز احتياج دارد به يك تفسير روحانى از جهان ، بفهمد جهان را صاحبى باشد خدا نام . تا اين فكر در دِماغ بشر پيدا نشود ، تا بشر اين خلقت را عبث مىداند و تا حيات را عبث مىداند ، همين است كه هست ، بدتر هم خواهد شد . احتياج دارد به يك فكر و عقيده و ايمانى كه جهان را به يك شكل روحانى تفسير كند ، مبدئى و منتهايى برايش قائل باشد : إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ « 1 » . 2 . بشر در ميان اين همه آزاديهايى كه دارد احتياج دارد به يك آزادى معنوى . دائماً مىگويند آزادى . قبول است ، ولى آيا بشرى كه در ناحيهء معنويت خودش آزاد نيست اصلًا ممكن است براى آزادى اجتماعى مجال بدهد ؟ اين حرف چرند است كه ما دنبال آزادى اجتماعى برويم بدون اينكه بشر را در ناحيهء معنويت خودش آزاد كرده باشيم . نياز دوم آزادى معنوى است . 3 . نياز سوم : قانونى كه متكامل باشد يعنى بشر را به سوى كمال سوق بدهد ولى در عين حال از يك ايمان معنوى سرچشمه بگيرد كه به هر پديدهء ظاهرى رنگ معنوى بدهد . آيا شما جز اسلام مكتب ديگرى پيدا مىكنيد كه اين نيازها را بر طرف كند ؟ چه خوب مىگويد قرآن ! تعبيرات قرآن مكرر است ، آن كه من يادم هست در سورهء صف است : هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ . تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ « 2 » . ايمان به اللَّه . ايمان به اللَّه يعنى چه ؟ يعنى جهان را صاحبى باشد خدا نام . تفسيرى روحانى از جهان . ايمان به رسول خدا ، به رسولِ اللَّه . ايمان به اللَّه يعنى ايمان به اللَّه بودنش ، به الوهيتش ، به اينكه هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ « 3 » ايمان به رسول يعنى ايمان به رسالتش ، ايمان به قانونش ، آن قانونى

--> ( 1 ) بقره / 156 ( 2 ) صف / 10 و 11 ( 3 ) حشر / 23